Fakty, nie narzekanie
Średnia pensja w Polsce to 8 904 zł brutto. Państwo bierze z niej co miesiąc ok. 3 250 zł.
Tyle wynosiło przeciętne wynagrodzenie w 2025 r. według GUS. Zanim pensja trafi na konto, pracodawca odlicza z niej 2 504 zł - ZUS, składkę zdrowotną i podatek. Na rękę zostaje 6 399 zł. A potem państwo bierze jeszcze raz: w cenie każdych zakupów, przy dystrybutorze, w akcyzie na alkohol, papierosy i słodzone napoje - a za butelkę, której nie oddasz, przepada kaucja.
ZUS
NFZ
PIT
VAT
zostaje Ci
- ZUS potrącany z pensji: emerytalna, rentowa, chorobowa (13,71%)1 221 zł
- składka zdrowotna (9%, nie odliczysz jej od podatku)691 zł
- podatek dochodowy PIT (12% po kwocie wolnej; 32% dopiero powyżej 120 tys. zł rocznie)592 zł
- VAT w cenie zakupów i usług (4 000 zł miesięcznie)ok. 510 zł
- akcyza za paliwook. 100 zł
- akcyzy (alkohol, papierosy, cukier)ok. 130 zł
- kaucje za butelki i puszki, które przepadająok. 8 zł
- zostaje na życieok. 5 650 zł
3 250 zł / mies.
tyle ze średniej pensji co miesiąc idzie na podatki, składki i opłaty - 37%, ponad jedna trzecia.
40+
świadczeń, dodatków, ulg i dopłat, które państwo musi wypłacić - ale tylko tym, którzy złożą wniosek. Przypomnienia nie wyśle.
Założenia: przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2025 r. według GUS - 8 903,56 zł brutto; przepisy 2026; umowa o pracę, bez PPK, koszty uzyskania przychodu 250 zł, kwota zmniejszająca podatek 300 zł miesięcznie. PIT 12% obejmuje dochód do 120 000 zł rocznie; 32% płaci się tylko od nadwyżki ponad tę kwotę, więc przy średniej pensji nie występuje. Od tej pensji pracodawca płaci jeszcze 1 823 zł własnych składek, których nie widać na pasku - nie wliczamy ich. VAT: koszyk 4 000 zł (żywność 1 300 zł po 5%, usługi 500 zł po 8%, reszta 2 200 zł po 23%). Akcyzy: wpływy budżetu w 2025 r. - z akcyzy na paliwa 37,8 mld zł, na wyroby tytoniowe 31,1 mld zł, na alkohol 14,6 mld zł (spirytus, piwo, wino) i z opłaty od napojów słodzonych 1,53 mld zł - podzielone na ok. 30,6 mln dorosłych: paliwo ok. 103 zł, papierosy ok. 85 zł, alkohol ok. 40 zł, cukier ok. 4 zł miesięcznie, średnio na dorosłego Polaka. Opłaty paliwowej i emisyjnej ani VAT od paliwa nie doliczamy. Kaucje: według Ministerstwa Klimatu i Środowiska do końca lipca 2026 r. sprzedano ok. 6,9 mld butelek i puszek z kaucją 0,50 zł, a oddano ok. 3,2 mld - mniej niż połowę. W 2026 r. to średnio ok. 31 opakowań miesięcznie na dorosłego, z których ok. 16 nie wraca, więc przepada ok. 8 zł; te pieniądze zostają u operatorów systemu kaucyjnego, nie w budżecie. Kwoty orientacyjne, zaokrąglone; nie zastępują wyliczenia Twojej sytuacji.